Varyasyon
banner121

Varyasyon nedir?

Varyasyon kelimesi dilimize Fransızcadan girmiştir ve “başkalaşım, çeşitleme, öbür biçim” gibi anlamlara sahiptir fakat farklı alanlarda ayrı anlamları bulunmaktadır. Esasen Latince “variare” yani “başkalaşmak” kökünden türemiştir.

Varyasyon doğrusu “bir durumda, miktarda, seviyede belli sınırlar dahilinde görülen bir değişim ya da hafif bir çeşitlilik hali” demektir. Buna ilave olarak astronomi, biyoloji, matematik, müzik ve dilbilimde de bambaşka anlamlara sahiptir.

Biyoloji terimi olan varyasyon, bir türün bireyleri arasında görülen farklılıklar, karakterlerde görülen şansın dönmesi” anlamına gelir ve bu duruma genetik varyasyon denmektedir.
Astronomi terimi olarak varyasyon “bir gök cisminin kendi yörüngesinden sapması ya da hareketinde bir sapma olması” anlamına gelmektedir. 
Matematik terimi olarak ise varyasyon bir fonksiyonun argümanı ya da argümanlarının değerindeki ufak değişikliklere tabi olarak fonksiyonun değerinin değişmesi anlamına kazanç. 
Müzik terimi olarak varyasyon çeşitleme anlamına kazanç, yani bir parçanın melodisinde, ritminde, temposunda vb. hafif şartların değişmesi yaparak oluşturulan yeni versiyon demektir, bu durumda parça değiştirilmiş olsa da hala tanınabilir durumdadır.

Dilde varyasyon ise bir dilin yaş grupları, coğrafi konum vb. etmenlere bağlı olarak öbür şekillerde konuşulması, dilde görülen çeşitlilik hali anlamına gelir.

Kalıtımsal varyasyon nedir?

Genetik varyasyon, genetik mutasyonun bir sonucu olarak bir türün üyeleri aralarında veya bir türün grupları arasında görülen genomların öbür olması durumudur. 
Her bir gen havuzu içerisindeki değişik gen çiftleri bulunur. Varyasyon hem bir topluluğun içerisinde hem de üyeler aralarında görülebilir, bambaşka genler içeren taşıyıcılar bu duruma yol açar.

Genetik varyasyon temel olarak mutasyondan kaynaklanır, değişim ise kromozomların kimyasal yapısındaki daimi değişikliklerdir. Ayrıca gen çiftlerinde değişimlere yol açan bir öteki durum da genetik rekombinasyondur.

Bir topluluk içerisindeki bireylerin arasında görülen kalıtımsal varyasyon belirli seviyelerde saptanabilir. Kalıtımsal varyasyonun, niceliksel özelliklerde (durmadan değişim belirten ve birçok gen göre kodlanan özellikler) veya ayrık özelliklerde (ayrı kategorilere düşen ve bir veya birkaç gen tarafından kodlanan özellikler) görülen fenotipik değişikliklerin gözlenmesiyle saptanması mümkündür.

Kalıtımsal varyasyonu ayrıca protein elektroforezi sürecinde enzimlerin seviyesinde görülen değişimleri inceleyerek de tahsis etmek mümkündür. Polimorfik genlerin her bir lokusunda birdenbire fazla gen çifti bulunur. Böceklerde ve bitkilerdeki enzimlerde kodlanan genlerin yarısı polimorfik olabilir, ancak omurgalılarda polimorfizm daha nadir görülmektedir.
Sonuç olarak genetik varyasyon genlerde yer alan nükleotidlerin içindeki bazların dizilimindeki farklılıklardan kaynaklanmaktadır. DNA incelenmesi sonucunda genlerin hem kodlama bölgelerinde ayrıca de kodlama olmayan intron bölgelerinde kalıtımsal varyasyona rastlanmıştır.

Coğrafi varyasyon ise öbür bölgelerde yaşayan popülasyonlarda görülen kalıtımsal farklılıklardır, bu durumun sebebi ise doğal seçimi veya kalıtımsal sürüklenmedir. Mayoz ayrılma sırasında yaşanan kros over ve rastgele ayrımlama süreçleri sonucunda yeni gen çiftleri ya da gen çiftlerinin yeni kombinasyonları oluşabilir. Keza rastgele dölleme de varyasyona yo açabilir.

Varyasyon örnekleri

Bir insanın deri rengi, saç rengi, göz rengi, gamzeleri ve çilleri gibi özellikler popülasyon içerisinde görülen genetik varyasyona birer örnektir. Bitki Örtüsü arasında görülen genetik varyasyona ise et yiyen bitkilerin yapraklarındaki başkalaşım veya çiçek tozu taşıyıcıları cezbetmek için böcekleri hatırlatan çiçeklerin oluşumu örnek verilebilir.
Bitkilerde görülen gen değişikliklerinin sebebi genellikle gen akımıdır. Polenler rüzgar ya da bir polen taşıyıcı yoluyla büyük mesafeleri kat ederek bir bölgeden başka bir bölgeye taşınır.

Hayvanlarda görülen kalıtımsal varyasyona ise astarlı çitalar, uçabilen yılanlar, ölü taklidi yapan hayvanlar ve yaprakları taklit eden hayvanlar misal verilebilir. Bu nesil varyasyonlar hayvanların içinde bulundukları çevre koşullarına daha iyi adapte olabilmesini sağlar.

Varyasyon kelimesinin sözlük anlamı

1. Değişik biçim, varyete: 
2. biy. Değişim. 
3. müz. Çeşitleme. 
4. dil b. Bir dil içindeki çeşitler.
5. Bazı karakterler bakımından öbür olma, orta durumdan sapma. 
6. Başlıca tür tipine tarafından açıklanmış karakterlerde görülen ayrılıklar.

Varyasyon kelimesinin İngilizcesi

1. variation

Kaynak:

https://en.wikipedia.org/wiki/Genetic_variation

www.tdk.gov.tr

Kaynak: www.nedir.com URL: https://www.nedir.com/varyasyon

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.