Koronavirüs psikolojinizi bozmasın
banner121

Dünyayı saran koronavirüs salgını, sadece cisim değil ruh sağlığını da korkutma ediyor. Psikolog Yrd. Doç. Dr. Sinem Cankardaş, “İnsanlar medyada salgın ile ilgili görüntülere ve bilgilere defalarca maruz kalırlarsa bu yaşadıkları can sıkıntısı düzeyini arttırabilir. böylece resmi bilgilendirmeleri takip etmek,...

Bütün dünyaya yayılan koronavirüs (Covit-19), beden sağlığımızı olduğu dek ruh sağlığımızı da korkutma ediyor. 2019 yılı sonbahar aylarında başlangıçta Çin’in Wuhan Eyaleti’nde görülen virüsün yol açtığı salgın dünyanın gündemine yerleşik durumda. böylece koranavirüs çoğu insanda nefret ve endişeye neden oluyor. Virüsün ülkemizde de görülmesinin arkasında çocuk ve yetişkinlerde güçlü olumsuz duyguların ortaya çıkmasına neden oldu. Bu da laf konusu virüsün yalnızca maddesel yok ruhsal problemlere de niçin olabileceğini düşündürüyor.Psikolog Yrd. Doç. Dr. Sinem Cankardaş, insanların belirsizlik ve öngörülemezliğe karşısında yoğun tepki verme eğiliminde olduğunu belirterek, “Belirsizlik ve öngörülemezlik, ‘denetleme eksikliği’ hissetmemize niçin oluyor. Tehditlere aleyhinde diğer tüm canlılar gibi kendimizi koruma eğilimindeyiz ama korkutma süresiz ve potansiyel olarak geniş kapsamlı olduğunda ise kendimizi koruyamayacağımızı düşünmeye başlarız. Bu da endişemizi arttırarak acayip davranışlar sergilememize niçin olabilir” diyor. Bu durumu Cankardaş, “insanların panikle aylardır maske alması, esas olmayan tıbbi malzemeleri satın alıp evlerinde depolamaya başlaması” davranışlarıyla örneklendiriyor.Peki koronavirüsten ruh sağlığınızı nasıl korursunuz, işte o maddeler:1.Koronavirüsün yol açtığı kaygı ile baş edebilmek için güvenilir kaynaklardan data edinin.2.Endişenizi gereksizce şiddetlendiren, nefret edilen şey uyandırıcı haberler ya da sosyal ağ yayınlarından uzakta durun. Bunun yerine milli sıhhat hizmetleri web sitelerini inceleyin.3.Virüs ve salgın haberlerine aşırı maruz kalmaktan kaçının. Medya tüketiminizi sınırlayın.4.Çocuğunuz kendini üzgün ve evhamlı hissediyorsa, bununla nasıl başa çıkabileceğini ve kendini nasıl koruyabileceğini anlatın.5.Elinizi yıkayıp temizlemek, seyahatleri kısıtlamak gibi riski azaltabileceğiniz eylem planları yapın.6.Sürü psikolojisinden kaçının. Sağlık otoriteleri kadar önerilmeyen işe yaramayan eylemleri sırf başkaları da yapıyor diye yapmayın.7.Hijyen, beslenme, uyku gibi bireysel bakımınıza dikkat edin.8.Ruh sağlığınızın aşırı endişeden etkilendiğini düşünüyorsanız bir ruh sağlığı profesyonelinden takviye alın.Çocukları nasıl korumalıyız? Psikolog Sinem Cankardaş’a tarafından, stresli durumlarda cümbür cemaat farklı tepkiler gösteriyor. Virüs salgını gibi bir durumun birey üzerindeki duygusal etkisi, kişinin özelliklerine ve deneyimlerine, kişinin ya da toplumun sosyal, ekonomik koşullarına ve lokal kaynakların mevcudiyetine bağlı olabiliyor. Benzer yer sarsıntısı, su baskını, terör gibi nefret yaratan diğer durumlarda olduğu gibi… “Eğer millet medyada salgın ile ilgili görüntülere ve bilgilere tekrar tekrar maruz kalırlarsa bu da yaşadıkları bıkkınlık düzeyini arttırabilir. böylece bu süreçte ruh sağlığını korumanın etkin bir yolu da fazla koronavirüsü haberine maruz kalmaktan sakınmak” diyen Cankardaş, özellikle çocukların bu haberlerden uzakta tutulması gerektiğini vurguluyor. Çocukların bu durumla başa çıkabilmeleri için neler yapılması gerektiğini Yrd. Doç. Dr. Cankardaş şöyle anlatıyor: “Bu cins haberleri duyduğunda çocuğunuz kendini dertli veya endişeli hissediyorsa onun bu duygusunu ifade etmesini sağlayın. Yaşadıkları duygularla nasıl başa çıkabileceklerini öğrenmeleri için kendi stresinizle nasıl başa çıktığınızı onlarla paylaşın. Çocuğunuza kendini korumak ve riski azaltmak için yapabileceği şeyleri anlatın.”“Nefret veren haberlerden uzaktan durun”Endişe ve endişelerin denetim aşağıda tutulması için yalnızca çocukların değil yetişkinlerin de koronavirüs haber bombardımanından korunması gerekiyor. Cankardaş, “Benzer çocuğunuz gibi siz de koronavirüsle ilgili medya unsurlarına fazla maruz kalmaktan kaçının. Bunun yerine, endişenizi gereksiz yere şiddetlendiren, korku uyandırıcı haberler veya sosyal medya yayınları yerine ulusal sağlık durumu hizmetleri web sitelerini inceleyebilirsiniz” önerisinde bulunuyor. Bugünlerde kişilerin ruh ve gövde sağlığını gözetmek neler yapabileceğini Psikolog Sinem Cankardaş şöyle açıklıyor: “Vücudunuza uyarı edin, dengeli beslenin, düzenli çalışma yapın, uyumlu uyuyun. Virüs ile ilgili haberleri okumaya, izlemeye ve hikâyeler dinlemeye ara verin. Bunlara tekrar tekrar maruz kalmak, can sıkıcı ve psikolojik olarak aşındırıcı olabilir. Endişelerinizi ve nasıl hissettiğinizi yakınlarınızla paylaşın, dinç ilişki ve iletişiminizi sürdürün. Umut, duygunuzu sürdürün.”Araştırmalar ne diyor?Koronavirüs’ün insanların davranışlarını nasıl etkilediğini ele bölge araştırmalar hemen şimdi elimizde yok. Oysa geçmiş dönemlerde yaşanan benzer virütik salgınların insanların ruh sağlığını nasıl etkilediği gösteren incelemeler mevcut. Bu araştırmalar aynı zamanda ruh sağlığımızı nasıl koruyabileceğimiz konusunda da bize yol gösteriyor.Psikolog Yrd. Doç. Dr. Sinem Cankardaş, “2009 yılında H1N1 virüs salgını sırasında öbür gruplarla ayrı ülkelerde yapılmış incelemeler, realist ve doğru bilgi düzeyinin koruyucu davranışlar sergilemede en önemli unsur olduğunu belirtmekte. böylece Sağlık Bakanlığı gibi resmî kurumların yaptığı açıklamaları kulak vermek ve korunma yolları hakkında dürüst bilgi elde etmek, hem kendinizi doğru korumanızı hem de kontrol algınızı arttırmayı sağlayacaktır” diyor.“Bana bir şey olmaz” demeyinSalgınların yayıldığı şu dönemlerde “Bana bir şey olmaz” anlayışının keza kişi hem de toplum sağlığı için tehlikeli olduğunu söyleyen Cankadaş, sözlerini şöyle sürdürüyor: “2003 yılı SARS salgını ile ilgili yapılmış bir araştırma, kişilerin hastalığa ilişkin nefret düzeyinin keza koruyucu ayrıca de riskten uzak durma davranışlarının görülme sıklığı ile ilişkili olduğunu göstermekte. Burada koruyucu davranışlar ile hijyen ile ilgili kayıtlı davranışları, riskten uzak durma davranışları ile de tokalaşma, öpüşme, yurtdışı seyahat gibi davranışlar kastediliyor. Fakat insanların bu tür davranışları benimsemesi güç olabiliyor. Bilimsel araştırmalar; insanların hastalığın önemli olduğunu, kendilerine bulaşabileceğini, öldürücü olduğunu düşündüklerinde ve hastalığa aleyhinde alacakları tedbirlerin işe yarayacağına inandıklarında hijyen davranışlarını yerine getirdiklerini gösteriyor. Yani optimum düzeyde nefret ve üzüntü, harekete geçip kendimizi korumamız için gerekli.“Bana bir şey olmaz” anlayışı hem millet sağlığı ayrıca de bireysel sıhhat için tehlike talep ediyor. Aşırı derecede nefret edilen şey ise buhran, sağlık anksiyetesi gibi bazı ruhsal sorunlara neden olabilir. böylece devlete ait bilgilendirmeleri peşine düşüp takip etmek, realist bir tehlike değerlendirmesi yerine getirmek ve hangi davranışları edinerek kendimizi koruyabileceğimizi öğrenmek bu süreçte keza fiziki hem ruhsal sağlığımızı korumak için çok önemli.” 

Kaynak: www.saglikbilgisi.gen.tr URL: https://www.saglikbilgisi.gen.tr/koronavirus-psikolojinizi-bozmasin/10260/
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.