İmam Gazali'nin İran’daki Metruk Mezar Yeri Sahip Çıkılmayı Bekliyor
banner121

Felsefeye yönelik yazıları ve tasavvufa damga vuran düşünceleri yüzlerce yıldır, Doğu ve Batı dünyasında tartışılan ve kitapları hala büyük ilgi görebilen İmam Gazali’nin mezarının bulunduğu yerdeki ihmal ve umursamazlık sevenlerini üzüyor.

İslam dünyasının büyük alimlerinden İmam Gazali’nin 1995’te yer alan kabir yeri, aradan 26 yıl geçmesine rağmen onarılmadı.

İMAM GAZALİ’NİN VEFATININ 910. YILI

İslami ilimler, tasavvuf ve ahlaki konularda yazdığı kitaplarla büyük üne kavuşan ve dönemin en meşhur eğitim kurumu Bağdat Nizamiye Medresesi’nin rektörü olan İmam Gazali, vefatının 910. yılında yad ediliyor.

Büyük İslam alimi Gazali, dünyanın birçok bölgesindeki Müslümanlar göre anılırken, İran’ın tarihi Tus şehrinde 1995’te bulunan mezar yeri kaderine terk edilmiş durumda.

Tur rehberi ve bölge sakinlerinden Ali Rahimi, çoğu ülkeden Müslümanların Gazali’yi görmek için geldiğini aktararak, “Bilhassa Gazali’yi görmek için Türkiye ve Pakistan’dan gelenler oluyor. Gazali’yi fazla seviyorlar ve kendileri için imam görüyorlar.” diye konuştu.

İMAM GAZALİ’NİN KABIR YERİ BAKIMSIZ

İran’daki Sünni alimlerden Abdulaziz Selimi de İmam Gazali ve diğer Sünni alimler ile devlet adamlarının kabir yerinin bakımsızlığına tepki göstererek, “Sahip çıkılmayan bir tek Gazali’nin mezarı yok. Selçuklu devrindeki büyük devlet adamlarının hepsi bu durumda. Nizamiye medreselerini kuran ve Siyasetname adlı eserin yazarı Nizamülmülk’ün İsfahan’daki mezarı da benzer şekilde. Gazali’yi Ehl-i Beyt karşıtı bakış eğilimi var.” görüşlerini paylaştı.

İran Kültürel Miras, El Sanatları ve Turizm Bakanlığı Tus İlçe Müdürü Ebulfazl Mükerremi ise mezar yerinin onarımıyla ilgili 3 sene önce devlet medyasında yer alan açıklamasında, “Gazali’ye ait kabir tarihi Tus şehri sınırları içinde olduğu için buradaki her türlü çalışma tarihi dokusuna ve önemine yerinde yapılmalıdır. Konuyla ilgili projenin değerlendirmelerin gerisinde kısa sürede neticelenmesini bekliyoruz.” ifadelerini kullanmıştı.

AYNI BÖLGEDE İMAM GAZALİ’YE NİSPET EDİLEN DIĞER BİR DAHA KABIR BULUNUYOR

İmam Gazali’ye ait kabir yerinin metruk halde bırakılması ve sahip çıkılmamasının nedenlerinden birinin büyük İslam alimine nispet edilen diğer mezar yerinin olduğu iddia ediliyor.

İmam Gazali’ye ait olduğu öne sürülen kabirlerden biri tarihi Tus şehrinin güneybatısındaki beşinci ve en ünlü Abbasi halifesi Harun Reşid (766-809) anısına 14. yüzyılda yapılan Haruniye Kümbeti’nin bahçesinde yer alıyor. Bir Takım tarihçiler ve gezginler buradaki kabrin Gazali’ye ait olduğunu belirtiyor.

Haruniye Kümbeti’nin Gazali kadar yaptırıldığı, medrese olarak kullanıldığı ve vefatının peşinde da İslam aliminin bu yapının içine gömüldüğüne dair de rivayetler bulunması sebebiyle Haruniye’yi Gazali’nin türbesi olarak kabul edenler de var.

İkinci kabir yeri ise tarihi Tus şehrinin kuzeydoğusunda 1995 yılında Sefalkan Mezarlığı alanında yapılan arkeolojik kazılarda bulundu ve Gazali’nin hakiki kabrinin 2 katlı bu yerde olduğu belirtilerek tabela asıldı.

İmam Gazali ile ilgili incelemeler yapan konunun uzmanları, Sünni alimler ve İranlı yetkililer Haruniye’nin avlusundaki yerin abide kabir olduğunu oysa yeni yer alan metruk yerin ise İslam aliminin gerçek mezarı olduğunu açıklama ediyor.

Metruk haldeki 2 katlı yeni mezar uygun daha önce türbe olduğu ve Moğol istilasının arkasından yıkıldığı için buranın unutulduğu ve Gazali’ye ait kabir taşının da Haruniye’ye götürüldüğü naklediliyor. 26 yıl önce saptama edilen kabir yerinde Gazali, eşi ve çocuklarına ait olduğu kabul edilen 5 mezar bulunuyor. Mezar yerinin yapımında kullanılan tuğlalar ve kerpiçler de buranın vaktiyle türbe olduğu ve Moğol istilasında yıkıldığı yönündeki görüşü destekliyor.

Tus Tarihi ve Kültürel Servet Alanı Sorumlusu İhsan Zührevendi İran devlet medyasında bulunan açıklamasında konuyla ilgili şu bilgileri paylaştı:

“Gazali’nin kabir yerinin bulunmasından önce Haruniye’de onun hatırına bir anıt mezar yapılmıştı. 1995 yılında Sefalkan Mezarlığı alanında yapılan arkeolojik kazılarda İmam Muhammed Gazali’ye atfedilen bu mezar yeri bulundu.”

Kazıbilimci ve araştırmacı Receb Ali Libafhaniki de “Haruniye mimari özellikleri açısından 8. asra ait. Ruzbehan Hunci adlı tarihçinin tanım ettiği türbe Haruniye’den daha küçüktür. Kabrin Haruniye avlusunda olduğuna dair iddialar belirsiz.” görüşlerini dile getirdi.

​​​​​​​Haruniye’nin Sünnilerin ilim öğrendiği medrese olduğunu aktaran tur rehberi Rahimi, “Buranın evvelden Gazali’ye ait olduğu ve Moğollar tarafından yıkıldığını belirtiliyor. sonradan Gazali’nin anısına Ehli Sünnet’in ilim kurumu olarak yapıyorlar. Haruniye’de Gazali’ye ait bir abide kabir var. Gerçek mezarı ise Firdevsi Türbesi’nin sol tarafında (yeni bulunan yerde).” bilgilerini paylaştı.

Kaynak: AA

Kaynak: www.islamveihsan.com URL: https://www.islamveihsan.com/imam-gazalinin-irandaki-metruk-mezar-yeri-sahip-cikilmayi-bekliyor.html

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.