Gazi Ethem İbrahim Paşa Kimdir?

Ethem İbrahim Paşa kimdir? Abdullah Sert Hocaefendi, Hace Musa Topbaş Efendi’nin İslam Kahramanları 3 eserinden Gazi Ethem İbrahim Paşa ve Şehit Hasan Rıza Paşa’nın hayatını ve kahramanlıklarını anlatıyor.

GAZİ EDHEM İBRAHİM PAŞA’NIN YAŞAMSAL

Gazi Ethem İbrahim Paşa, 1844’de İstanbul’da dünyaya geldi. 1863’de harbiyeyi Mülazım-ı Sani (teğmen) rütbesiyle bitirdi. Rumelinde çeşidli birliklerde vazife aldı. 93 Harbi diye ünlü olan 1877-1878 Osmanlı-Rus harbine kaymakam (yarbay) rütbesiyle katıldı. Bu harpte böylece fazla kahramanlıkları görüldü. Rus kuvvetlerini yararak Plevne’ye destek ulaştırmayı başardı. Bu sırada yaralandı. Miralaylığa (albay) terfi ettirildi. Bu savaşta Orhaniye kumandanı iken mirliva (tümgeneral) oldu. Gricea mevkii kumandanlığı vazifesini üzerine aldı. Ferikliğe yükseltildi. 1895’de müşir (mareşal) oldu.

Osmanlı Orduları Başkomutanı

1897’de yapılan Yunan harbinde Osmanlı ordusunu başkumandan olarak idare etti ve parlak zaferler kazandı.

1897’de zorunlu olarak Yunanistan’a harp ilan edildi. Ethem Paşa’nın kumandasında yer alan Teselya tarafındaki yedi fırka ile Laros ve Preveze tarafındaki otuz beş taburluk iki fırkadan meydana gelen Osmanlı ordusu düşman taarruzlarına karşılık verdi. Bu sûretle hücuma geçen Osmanlı birlikleri Yunanlıları mağlup etti. Duruma etken olan Gazi Ethem Paşa idaresindeki Osmanlı ordusu, çeşidli kollardan ilerleyerek birçok yerleri ele geçirdi. Bağımsızlık tamamen Osmanlı ordusuna geçti. Meydan muharebesinden çok çete harbine alışılmış olan Yunan kuvvetleri perişan vaziyette geri çekildiler.

23 Nisan’da Ethem Paşa idaresindeki Osmanlı ordusu her tarafta hücuma geçerek çeşidli cephelerde ilerledi. Tam bir yenilgi haline gelen Yunanlılar Çatalca’ya (Pharsala) değin çekildiler. Böylece Yenişehir (Larissa) ve Tırnova Türklerin eline geçti. giderken meydana gelen Milona Meydan Savaşı Osmanlı ordusunun zaferiyle bitti.

Bu sırada strateji gereği çekilen Osmanlı ordusu Epir cephesinde, Yunanlıların yeniden hamle etmelerine, karşılık verdi. Ve iki meydan savaşında Yunanlıları tekrar tekrar yenerek biçare etdi. İkinci Abdülhamit Han Ethem paşa’ya Dömeke’ye atak emrini verdi.

Ethem Paşa bağlı birinci, ikinci, üçüncü, altıncı fırkalar, ihtiyat fırkası, süvari sınıfı ve topçu kuvvetleriyle ilerledi.

Gayet hoş ve hatasız bir harb planına kadar emrindeki birlikleri 16 Mayıs günü harekete geçiren Ethem Paşa, müstahkem yerlere belirlenmiş olan, düşman askerlerini söküp attı. Harikulade bir mağlubiyete uğrayan Yunan kuvvetleri savaşı bırakarak dağınık bir şekilde kaçmaya başladılar.

Ethem Paşa prens Konstantin’i peşine düşüp takip etti. Yunanlılar top, tüfek, cebhane her türlü tartma ve yiyecek içecek, bırakarak kaçtılar. Bu koşul aleyhinde insanlar dehşet içinde kalmış, hükümet ise ne yapacağını şaşırmıştı. Rusya’ya başvuran Yunanlılar, uzlaştırma için aracılık etmesini istediler. Rus Çar’ı ikinci Nikola sultan ikinci Abdülhamit Han’a başvurarak (telgrafla) barışma yapılmasını istedi.

“6 Ayda Geçilemez” Denilen Termopil Geçidi’ni 24 Saatte Aştı

İkinci Sultan Abdulhamit Han 20 Mayıs’da Ethem Paşa’ya ateşkes (mütareke) için haber yolladı. Bu Nedenle büyük kahramanlık destanları yazan son Osmanlı-Yunan harbi zaferle bitti. Bu Nedenle Avrupalı askerî otoritelerin Türk ordusunun altı ayda geçemez dediği Termopil geçi- dini Osmanlı ordusu yirmi dört saatte geçmiş ve Yunan ordusunu imha etmiştir.

Harbden sonradan gazilik unvanı verilerek askerî denetleme başkanlığına getirilen Ethem Paşa, 1903 senesinde Arnavutluk’ta çıkan karışıklıkları bastırdı.

1908 ikinci Meşrutiyetin ilanından sonradan Âyân Meclisi üyeliğine getirildi. 31 Mart vak’ası sırasında Tevfik Paşa kabinesinde harbiye nazırı olarak vazife aldı. Hareket ordusunun İstanbul’a girib duruma başat olmasından daha sonra sağlığı bozulduğu için Kahire’ye gitti.

Gazi Ethem İbrahim Paşa, Mısır’da bulunduğu sırada 1909 yılında vefat etti. Cenazesi İstanbul’a getirilerek Eyüpsultan Kabristanı’na defnedildi. (Osmanlı Tarihi Ansiklopedisi’nden kısaltılmıştır. C.2; s. 212.)

Kaynak: Sâdık Dânâ, İslam Kahramanları 3, Erkam Yayınları

İslam ve İhsan