Koronavirüs psikolojinizi bozmasın
banner121

Dünyayı saran koronavirüs salgını, yalnızca vücut yok ruh sağlığını da korkutma ediyor. Psikolog Yrd. Doç. Dr. Sinem Cankardaş, “İnsanlar medyada salgın ile ilgili görüntülere ve bilgilere daima maruz kalırlarsa bu yaşadıkları sıkıntı düzeyini arttırabilir. böylece devlete ait bilgilendirmeleri peşine düşüp takip etmek,...

Bütün dünyaya yayılan koronavirüs (Covit-19), beden sağlığımızı olduğu kadar ruh sağlığımızı da korkutma ediyor. 2019 yılı sonbahar aylarında başlangıçta Çin’in Wuhan Eyaleti’nde görülen virüsün yol açtığı salgın dünyanın gündemine yerleşik durumda. böylece koranavirüs birçok insanda nefret ve endişeye neden oluyor. Virüsün ülkemizde de görülmesinin gerisinde çocuk ve yetişkinlerde dinç negatif duyguların ortaya çıkmasına neden oldu. Bu da laf konusu virüsün yalnızca maddesel yok ruhsal problemlere de niçin olabileceğini düşündürüyor.Psikolog Yrd. Doç. Dr. Sinem Cankardaş, insanların kararsızlık ve öngörülemezliğe karşısında yoğun tepki verme eğiliminde olduğunu belirterek, “Belirsizlik ve öngörülemezlik, ‘denetleme eksikliği’ hissetmemize neden oluyor. Tehditlere karşısında öteki tüm canlılar gibi kendimizi koruma eğilimindeyiz ancak tehdit belirsiz ve potansiyel olarak geniş kapsamlı olduğunda ise kendimizi koruyamayacağımızı düşünmeye başlarız. Bu da endişemizi arttırarak tuhaf davranışlar sergilememize niçin olabilir” diyor. Bu durumu Cankardaş, “insanların panikle aylardır maske alması, esas olmayan tıbbi malzemeleri satın alıp evlerinde depolamaya başlaması” davranışlarıyla örneklendiriyor.Peki koronavirüsten ruh sağlığınızı nasıl korursunuz, işte o maddeler:1.Koronavirüsün yol açtığı endişe ile baş yapabilmek için güvenilir kaynaklardan veri edinin.2.Endişenizi gereksiz yere şiddetlendiren, nefret edilen şey uyandırıcı haberler ya da sosyal ağ yayınlarından uzaktan durun. Bunun yerine milli sıhhat hizmetleri web sitelerini inceleyin.3.Virüs ve salgın haberlerine fazla maruz kalmaktan kaçının. Medya tüketiminizi sınırlayın.4.Çocuğunuz kendini ağlayan ve endişeli hissediyorsa, bununla nasıl başa çıkabileceğini ve kendini nasıl koruyabileceğini anlatın.5.Elinizi yıkamak, seyahatleri kısıtlamak gibi riski azaltabileceğiniz eylem planları yapın.6.Sürü psikolojisinden kaçının. Afiyet otoriteleri tarafından önerilmeyen işe yaramayan eylemleri sırf başkaları da yapıyor diye yapmayın.7.Hijyen, gıda, uyku gibi bireysel bakımınıza uyarı edin.8.Ruh sağlığınızın aşırı endişeden etkilendiğini düşünüyorsanız bir ruh sağlığı profesyonelinden yardım alın.Çocukları nasıl korumalıyız? Psikolog Sinem Cankardaş’a tarafından, stresli durumlarda herkes bambaşka tepkiler gösteriyor. Virüs salgını gibi bir durumun kişi üzerindeki şehvetli etkisi, kişinin özelliklerine ve deneyimlerine, kişinin ya da toplumun sosyal, ekonomik koşullarına ve yerel kaynakların mevcudiyetine yan olabiliyor. Benzer zelzele, su baskını, terör gibi nefret edilen şey yaratan öteki durumlarda olduğu gibi… “Eğer millet medyada salgın ile ilgili görüntülere ve bilgilere daima maruz kalırlarsa bu da yaşadıkları bezginlik düzeyini arttırabilir. böylece bu süreçte ruh sağlığını korumanın etkin bir yolu da fazla koronavirüsü haberine maruz kalmaktan kaçınmak” diyen Cankardaş, bilhassa çocukların bu haberlerden uzaktan tutulması gerektiğini vurguluyor. Çocukların bu durumla başa çıkabilmeleri için neler yapılması gerektiğini Yrd. Doç. Dr. Cankardaş şöyle anlatıyor: “Bu tür haberleri duyduğunda çocuğunuz kendini gözü yaşlı veya evhamlı hissediyorsa onun bu duygusunu ifade etmesini sağlayın. Yaşadıkları duygularla nasıl başa çıkabileceklerini öğrenmeleri için kendi stresinizle nasıl başa çıktığınızı onlarla paylaşın. Çocuğunuza kendini gözetmek ve riski eksilmek için yapabileceği şeyleri anlatın.”“Korku veren haberlerden uzak durun”Vesvese ve endişelerin yoklama altında tutulması için yalnızca çocukların değil yetişkinlerin de koronavirüs haber bombardımanından korunması gerekiyor. Cankardaş, “Aynı çocuğunuz gibi siz de koronavirüsle ilgili medya unsurlarına aşırı maruz kalmaktan kaçının. Bunun yerine, endişenizi boşuna şiddetlendiren, dehşet uyandırıcı haberler ya da sosyal medya yayınları yerine ulusal sağlık durumu hizmetleri web sitelerini inceleyebilirsiniz” önerisinde bulunuyor. Bugünlerde kişilerin ruh ve beden sağlığını korumak neler yapabileceğini Psikolog Sinem Cankardaş şöyle açıklıyor: “Vücudunuza dikkat edin, dengelenmiş beslenin, düzenli egzersiz yapın, düzenli uyuyun. Virüs ile ilgili haberleri okumaya, izlemeye ve hikâyeler dinlemeye ara verin. Bunlara tekrar tekrar maruz kalmak, can sıkıcı ve psikolojik olarak yıpratıcı olabilir. Endişelerinizi ve nasıl hissettiğinizi yakınlarınızla paylaşın, sağlıklı ilişki ve iletişiminizi sürdürün. Umut, duygunuzu sürdürün.”Çalışmalar ne diyor?Koronavirüs’ün insanların davranışlarını nasıl etkilediğini ele bölge incelemeler az önce elimizde yok. Ama geçmiş dönemlerde yaşanan benzer virütik salgınların insanların ruh sağlığını nasıl etkilediği gösteren çalışmalar mevcut. Bu araştırmalar aynı zamanda ruh sağlığımızı nasıl koruyabileceğimiz konusunda da bize yol gösteriyor.Psikolog Yrd. Doç. Dr. Sinem Cankardaş, “2009 yılında H1N1 virüs salgını esnasında farklı gruplarla bambaşka ülkelerde üretilmiş incelemeler, realist ve doğru veri düzeyinin koruyucu davranışlar sergilemede en kayda değer unsur olduğunu belirtmekte. böylece Sıhhat Bakanlığı gibi resmî kurumların yaptığı açıklamaları dinlemek ve korunma yolları hakkında doğru bilgi olmak, hem kendinizi doğru korumanızı hem de kontrol algınızı arttırmayı sağlayacaktır” diyor.“Bana bir şey olmaz” demeyinSalgınların yayıldığı şu dönemlerde “Bana bir şey olmaz” anlayışının ayrıca kişi hem de toplum sağlığı için tehlikeli olduğunu söyleyen Cankadaş, sözlerini şöyle sürdürüyor: “2003 yılı SARS salgını ile ilgili yapılmış bir araştırma, şahısların hastalığa ilişkin dehşet düzeyinin keza koruyucu hem de riskten uzak durma davranışlarının görülme sıklığı ile ilişkili olduğunu göstermekte. Burada koruyucu davranışlar ile hijyen ile ilgili kayıtlı davranışları, riskten uzak durma davranışları ile de tokalaşma, öpüşme, yurtdışı seyahat gibi davranışlar kastediliyor. Ancak insanların bu nesil davranışları benimsemesi şiddet olabiliyor. Bilimsel incelemeler; insanların hastalığın önemli olduğunu, kendilerine bulaşabileceğini, öldürücü olduğunu düşündüklerinde ve hastalığa aleyhinde alacakları tedbirlerin işe yarayacağına inandıklarında hijyen davranışlarını yerine getirdiklerini gösteriyor. Yani optimum düzeyde nefret edilen şey ve endişe, harekete geçip kendimizi korumamız için gerekli.“Bana bir şey olmaz” anlayışı keza halk sağlığı keza de bireysel sıhhat için risk arz ediyor. Aşırı derecede dehşet ise buhran, sağlık durumu anksiyetesi gibi bazı ruhsal sorunlara niçin olabilir. bu nedenle resmi bilgilendirmeleri peşine düşüp takip etmek, gerçekçi bir risk değerlendirmesi yerine getirmek ve hangi davranışları edinerek kendimizi koruyabileceğimizi öğrenmek bu süreçte keza somut keza ruhsal sağlığımızı korumak için fazla manâlı.” 

Kaynak: www.saglikbilgisi.gen.tr URL: https://www.saglikbilgisi.gen.tr/koronavirus-psikolojinizi-bozmasin/10260/

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.